Choroby ziemniaka

Alternarioza ziemniaka, zwana potocznie „suchą zarazą”, to zespół chorób powodowanych przez anaformiczne formy grzyba Lewia sp.: Alternaria solani i Alternaria alternata. Są to odpowiednio: sucha plamistość liści oraz brunatna plamistość liści. Grzybnia patogenów wywołujących te schorzenia zimuje w glebie na resztkach pozbiorczych oraz w porażonych bulwach. Źródłem infekcji są zarodniki konidialne, które kiełkując, przerastają bezpośrednio przez kutikulę liści lub przez zranienia w skórce bulw. Choroba poraża rośliny w fazie kwitnienia i tuberyzacji bulw. Pojawianiu się alternariozy sprzyjają przede wszystkim: rosnąca

Antraknoza ziemniaka może nie jest chorobą pierwszej kategorii pod względem szkodliwości tak jak zaraza ziemniaczana czy alternarioza, ale w pewnych warunkach również powoduje duże straty. Jej znaczenie rośnie, głównie na skutek wzrostu atrakcyjności konsumenckiej ziemniaków mytych i pakowanych. Symptomy występują zarówno na podziemnych jak i nadziemnych organach. Jak zwalczać antraknozę ziemniaka?

Bakterioza pierścieniowa ziemniaka jest uważana za bardzo groźną chorobę kwarantannową. Widnieje na liście A2 organizmów kwarantannowych i polskiej liście kwarantannowej. Walka z nią jest obowiązkowa – regulowana prawnie. Chorobę wywołuje bakteria Clavibacter michiganensis ssp. Sepedonicus (Cms). Źródłem zakażenia są porażone ziarniaki i nieodkażone narzędzia oraz maszyny. Patogen najszybciej rozwija się w czasie suszy w temperaturze 20-23 stopni Celsjusza, jednakże ma szeroki zakres tolerancji. Jak reagować, gdy wystąpi bakterioza pierścieniowa ziemniaka?

Straty o znaczeniu ekonomicznym w uprawach ziemniaka powodują nie tylko choroby grzybowe i wirusowe, ale także patogeny bakteryjne. Groźnym przedstawicielem ostatniej grupy jest czarna nóżka ziemniaka. Jest zazwyczaj łatwa do rozpoznania w początkowym okresie wegetacji roślin, niestety brakuje na nią skutecznych środków ochrony. Z czarną nóżką walczy się profilaktycznie.

Liściozwój ziemniaka (PLRV), nazywany również wirusem liściozwoju, to jedna z najbardziej rozpowszechnionych na świecie chorób ziemniaka. Występuje prawie na wszystkich kontynentach, a największe żniwo zbiera w krajach o klimacie umiarkowanym. Jej znaczenie maleje w Polsce, wciąż jednak zalicza się do groźnych chorób. W przypadku wystąpienia może bowiem doprowadzić do zniszczenia większości plonów. Jest najczęściej przenoszona przez owady.

Parch prószysty ziemniaka zalicza się do nieoczywistych chorób, które pojawiają się sporadycznie. Choroba jest jednak poważna – poraża bulwy, które nie nadają się do konsumpcji. Do infekcji dochodzi poprzez glebę, wraz z porażonymi sadzeniakami, a także podczas przechowywania. Jakie objawy powoduje parch prószysty ziemniaka? Jak zapobiegać mu?

Parch srebrzysty ziemniaka to choroba grzybowa, powodująca uszkodzenia skórki bulw i ich odwodnienie, osłabia kiełkowanie sadzeniaków i wzrost młodych roślin. Zmiany są na tyle charakterystyczne, że można łatwo je rozpoznać gołym okiem. Z patogenem walczy się głównie profilaktycznie. Co więcej trzeba o nim wiedzieć? Jakie jeszcze szkody powoduje parch?

Parch zwykły ziemniaka to choroba rozwijająca się na rosnących bulwach ziemniaka, a wywołana przez promieniowce z rodzaju Streptomyces. Najczęściej odpowiada za nią Streptomyces scabies, rzadziej sprawcami chorób są S. acidiscabiei, S. caviscabiei, S. europaeiscabiei, S. luridiscabiei, S. niveiscabiei, S. reticuliscabiei, S. stelliscabiei i S. turgidiscabiei. Wbrew często powielanej opinii jest chorobą groźną, a ponadto powszechnie występującą. Pojawia się we wszystkich rejonach uprawy w Polsce. Jak ją rozpoznawać i zapobiegać wystąpieniu?

Rak ziemniaka jest chorobą kwarantannową, która niszczy uprawy od ponad 100 lat. Odkryto ją na początku XX wieku na terenie Austro-Węgier, później rozprzestrzeniła się na całą Europę. Jest wywoływana przez grzyba Synchytrium endobioticum. Przez dekady siała spustoszenie na plantacjach ziemniaków. Należy do groźnych chorób, na które nie ma doraźnego sposobu zwalczania, na szczęście nie występuje powszechnie. W Polsce została niemal wyeliminowana.

Rizoktonioza ziemniaka to choroba wywoływana przez grzyb Rhizoctonia solani, który jest formą bezpłciową (anamorfą) należącego do podstawczaków grzyba Thanatephorus cucumeris. Źródłem infekcji młodych, kiełkujących roślin są znajdujące się w glebie lub w resztkach roślinnych sklerocja, z których kiełkują strzępki grzybni. Skutkuje to opóźnieniem wschodów i ich przerzedzeniem. Rozwijający się patogen upośledza transport wody do liści oraz asymilatów do formujących się bulw. Warunki sprzyjające rozwojowi choroby to wysoka wilgotność i niskie temperatury w okresie sadzenia. Szczególnie groźne jest wczesne i zbyt

Uprawy ziemniaków ze względu na wegetatywny sposób rozmnażania są szczególnie zagrożone występowaniem chorób wirusowych. Jednym z najgroźniejszych problemów o znaczeniu ekonomicznym jest smugowatość ziemniaka wywoływana przez wirusa Y (PVY, Potatovirus Y). Do jego rozpowszechniania przyczyniają się powszechne szkodniki – mszyce. Jakie znaczenie ma PVY?

Wrzecionowatość bulw ziemniaka to choroba wywoływana przez wirus PSTVd. Chociaż nie stawia się jej w jednym rzędzie ze smugowatością ziemniaka czy wirusem M (gdyż w Polsce jest od niedawna), poza zmianą kształtu bulw powoduje także straty w plonie. Jakie dokładnie objawy powoduje? Jakie działania wykonuje się, by zapobiec wystąpieniu wrzecionowatości bulw ziemniaka?

Zaraza ziemniaka wywoływana przez grzybopodobny organizm Phytophthora infestans to jedna z najgroźniejszych chorób występujących na ziemniaku, pomidorach i innych roślinach należących do rodziny psiankowatych. Badania mające na celu poznanie choroby i skuteczną walkę prowadzone są od ponad 150 lat. Niezwalczana zaraza ziemniaczana może doprowadzić do całego zniszczenia plantacji, a pewne straty powoduje nawet w przypadku wykonywania działań ochronnych.