Środki ochrony roślin

Prof. dr hab. Marek KorbasDr inż. Jakub DanielewiczWieloletnie obserwacje występowania chorób w rzepaku ozimym wskazują jednoznacznie, że zgnilizna twardzikowa, powodowana przez polifagiczny (porażający wiele gatunków roślin) grzyb Sclerotinia sclerotiorum, to ważna choroba występująca w uprawie tego gatunku. W ostatnich latach występowanie tej choroby przewyższa niekiedy kilkakrotnie stopień porażenia roślin przez sprawców suchej zgnilizny kapustnych, a wielokrotnie szarej pleśni i mączniaka prawdziwego rzepaku. Jest to choroba, która występuje nagle i niespodziewanie na plantacjach rzepaku ozimego i jarego oraz w uprawie wielu roślin oleistych. Można ją spotkać również na roślinach przedplonowych takich jak łubin, soja, czy bobik. Wprawdzie został wyznaczony próg ekonomicznej szkodliwości, polecany jako podstawa przy podejmowaniu decyzji zwalczania sprawcy zgnilizny twardzikowej, jednak wiemy jak trudno jest monitorować uprawy rzepaku podczas kwitnienia. Praktycznie niemożliwe jest stwierdzenie…

Walka z chwastami w uprawach profesjonalnych ma kolosalny wpływ na plonowanie, a więc końcowy wynik ekonomiczny. Pierwsze zabiegi ochronne, które ograniczają szkodliwość gatunków niepożądanych wykonuje się już jesienią. Oprysk chwastów na jesień jest w szczególności potrzebny u form ozimych, np. zbóż czy rzepaku. Dlaczego jest to tak ważne?Jesienne zwalczanie chwastów w zbożach i w innych uprawach rolnychChwasty są największą konkurencją dla roślin uprawnych w ich początkowych fazach rozwoju. Ograniczają nie tylko dostęp do zasobów, lecz potrafią skutecznie zagłuszyć słabsze gatunki. Dodatkowo mogą się w szybkim tempie rozmnożyć, co grozi opanowaniem przez nie całej plantacji. Niestety wraz z nadejściem mrozów giną jedynie niektóre gatunki, jak np. żółtlica drobnokwiatowa, jednak cechują się one często małym znaczeniem. Po przejściu najzimniejszych tygodni, wiele chwastów regeneruje się, by wiosną odrosnąć oraz kontynuować wzrost. Jeszcze w poprzedzającym roku najpewniej zdążyły wykształcić nasiona, przez co…

Herbicydy na kukurydzę stosuje się możliwie jak najwcześniej. O kukurydzy trzeba wiedzieć jedno: chociaż mocno się rozrasta i osiąga duże rozmiary, późno wschodzi (przez duże wymagania cieplne), a w dodatku jej rozwój początkowy jest wolny. Dlatego gatunki niepożądane mogą zagłuszać ją i tym samym znacząco wpływać na obniżenie plonu. Jaką metodę ochrony wybrać. Jaki herbicyd na kukurydzę zastosować?Chwasty w kukurydzy. Zwalczanie chwastów jedno- i dwuliściennych?Kukurydzy zagrażają zarówno chwasty jednoliścienne jak i dwuliścienne. Do pierwszej grupy zalicza się m.in. perz właściwy i chwastnica jednostronna, przedstawiciele drugiej to komosa biała, szarłat szorstki, rdesty oraz psianka czarna. Przy wyborze konkretnej metody, a także herbicydu należy kierować się rodzajem zachwaszczenia, progami zagrożenia dotyczącymi konkretnych gatunków, a także warunkami pogodowymi. Herbicydy doglebowe – kukurydza chroniona doglebowo. Kiedy stosuje się taki zabieg?Doglebowy zabieg zwalczania chwastów w…

Ochrona roślin to temat złożony, a czasami skomplikowany, zwłaszcza dla początkujących rolników. Z tego względu powstaje wiele mitów i „półprawd”. W wielu przypadkach opinie o pestycydach są krzywdzące. Winny jest nie tyle ich skład i sam fakt ich stosowania, co nieprawidłowy sposób użycia.1. Wysoka szkodliwość wszystkich pestycydówPestycydy są klasyfikowane pod względem toksyczności (różne grupy) i faktycznie BHP zakłada ostrożne stosowanie, zachowanie norm bezpieczeństwa, odpowiedni ubiór. W praktyce, z uwagi na obowiązujące przepisy, takie samo BHP dotyczy także preparatów o znikomej szkodliwości. Opinie o ich trującym działaniu bywają mocno przesadzone. Swoją drogą, pestycydy to nie tylko środki ochrony roślin (kolejny mit). Grupa jest szersza, obejmuje zwalczanie organizmów szkodliwych nie tylko w produkcji roślinnej.2. Wysokie niebezpieczeństwo dla człowiekaPestycydy nie zagrażają zdrowiu czy życiu człowieka, o ile są prawidłowo stosowane. W ich skład wchodzą substancje chemiczne, które…

Gryzonie są zagrożeniem nie tylko dla przechowywanych plonów, lecz również dla uprawianych roślin. Wyróżniają się nieokiełznaną żarłocznością, są więc dużym problemem dla rolnika czy sadownika. Na szczęście w sukurs przychodzą rodentycydy, silne środki zapewniające skuteczną ochronę. Jak je właściwie stosować? Jakie szkody powodują gryzonie? Najpowszechniejszymi szkodnikami w uprawach rolnych i sadowniczych są: mysz polna i zaroślowa, nornik polny, szczur oraz karczownik ziemnowodny. W uprawach stanowią poważne zagrożenie, gdyż podgryzają rośliny, prowadząc do ich więdnięcia. Żywią się różnymi organami. Zjadają korzenie i mogą nawet wciągać zieleń do wydrążonych tuneli. Gdy zakończy się sezon, dokonują spustoszenia w stodołach, piwnicach, magazynach i w innych miejscach przechowywania plonów. Dodatkowo zanieczyszczają żywność odchodami. Na fermach hodowlanych odpowiadają za przenoszenie wielu chorób, np. pryszczycy, dezynterii oraz zakażenia jelitowego. To wystarczające powody, aby w gospodarstwie…

Zaprawy nasienne stanowią pierwszą linię obrony upraw przed patogenami i szkodnikami, działającą już od pierwszych dni po wysiewie. Prawidłowo zastosowane zaprawy nasienne poprawiają odporność roślin, przyczyniając się do zwiększenia plonowania i poprawy jakości plonu. Dobre zaprawianie nasion – czyli jakie?Zaprawianie nasion wymaga prawidłowego dozowania ustalonej dawki zaprawy na określoną porcję materiału siewnego, wyrażoną wagowo lub objętościowo. Tak dozowana zaprawa nasienna musi zapewnić jednolite pokrycie nasion przy zachowaniu odpowiedniej wydajności i szybkości przebiegu procesu – niezależnie od zastosowanego urządzenia. Sama czynność nie może stanowić zagrożenia ani dla osoby wykonującej zaprawianie, ani dla otoczenia, w szczególności dla środowiska naturalnego.Zaprawianie ziarna, czyli nałożenie preparatu, dokonuje się na nasiona znajdujące się w ruchu, w urządzeniu do tego przeznaczonym, którym w najprostszym przypadku, w gospodarstwie rolnym może być zwykła betoniarka. Mieszanie i…

Integrowana Ochrona Roślin stanowi kluczowy element nowoczesnych systemów uprawy roślin. Polega na wykorzystaniu metod, dzięki którym stosowanie tradycyjnych środków ochrony roślin, może zostać ograniczone do niezbędnego minimum. Dzięki takiemu systemowi ochrony, możliwa jest produkcja wysokiej jakości płodów rolnych, w tym atrakcyjnych wizualnie owoców i warzyw. System integrowanej ochrony roślin jest pomocny w produkcji płodów rolnych o najwyższych wartościach biologicznych i odżywczych, bezpiecznych dla zdrowia ludzi oraz zwierząt.Integrowana ochrona roślin – fundamentyW tej metodzie ochrony dąży się do ograniczenia stosowania ochrony chemicznej. Dlatego integrowana ochrona roślin opiera swoje działanie na kilku podstawach, wśród których kluczowe znaczenie mają:stosowanie takich odmian roślin uprawnych, które pozostają odporne lub tolerancyjne w stosunku do organizmów szkodliwych,używanie wysokiej jakości, kwalifikowanego materiału siewnego lub szkółkarskiego w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się…

Regulatory wzrostu to różnorodne substancje (m.in. auksyny, cytokininy, kwas jasmonowy) przyśpieszające wiele procesów życiowych u roślin. Stosuje się je w szerokim zakresie – od upraw sadowniczych i rolniczych, po florystykę (przykładem może być cytokinina, która przedłuża trwałość kwiatów ciętych).Dominującym kierunkiem wykorzystania regulatorów wzrostu w Polsce jest przeciwdziałanie wyleganiu zbóż (przewracanie się roślin, nadłamywanie źdźbła, przeginanie w dolnych międzywęźlach). Ten niekorzystny proces może znacznie zmniejszyć plonowanie zbóż (nawet do 40% u jęczmienia i owsa). Szczególnym zagrożeniem jest wyleganie w okresie kwitnienia zbóż. Podatny na wyleganie jest także rzepak (zarówno jary, jak ozimy) oraz pszenżyto. Zboże wylegowe cechuje się dużo niższą jakością. Często nadaje się do wykorzystania jedynie jako pasza.Wyleganie – czym jest i skąd się bierze?Wyleganie jest częstym skutkiem trudnych warunków pogodowych. Wśród nich należy wymienić intensywny deszcz, silny wiatr lub gradobicia. W…

Środki ochrony roślin (pestycydy) to podstawa w pielęgnacji zieleni. Poszczególne zabiegi stosuje się zarówno profilaktycznie, jak i doraźnie. Bez regularnego stosowania preparatów nie można spodziewać się dobrych, zdrowych plonów, ani harmonijnego wzrostu, a tym samym – atrakcyjnego wyglądu – roślin ozdobnych. Jaka jest w tym rola insektycydów, czyli środków owadobójczych? Jak dobierać je względem szkodników i rodzaju uprawy? Insektycydy wśród środków ochronnych zajmują ważne miejsce Z pomocą insektycydów zwalcza się różne grupy szkodników – głównie owady i roztocza. Środki można podzielić na insektycydy kontaktowe (wnikają przez skórę, powodując zachwianie koordynacji i skurcze prowadzące do śmierci), żołądkowe (powodują śmierć dopiero, gdy szkodnik spożyje zatruty materiał roślinny) oraz oddechowe (wnikają przez przetchlinki i „duszą” szkodnika). Wiele preparatów zawiera więcej niż jedną substancję aktywnie czynną, w dodatku są to związki należące do różnych grup i mające odmienne…

Herbicydy to inaczej preparaty chwastobójcze, powszechnie wykorzystywane w uprawach rolnych i ogrodniczych. Działają układowo (są wchłaniane przez liście lub korzenie i hamują procesy fizjologiczne) albo kontaktowo (niszczą te fragmenty roślin, z którymi bezpośrednio się zetkną). Mogą być selektywne lub totalne. Pierwsze z nich eliminują daną grupę roślin lub konkretny gatunek. Przykładowo, zapewniają skuteczne zwalczanie chwastów jednoliściennych, takich jak miotła zbożowa, owies głuchy, chwastnica, a ponadto chwastów dwuliściennych, takich jak mak polny, fiołek, komosa, przytulia czepna. Środki totalne natomiast niszczą każdą zieleń. Często wykorzystuje się je do oczyszczania terenu, np. przed założeniem plantacji. Herbicydy powinno się dobierać rozsądnie, pod kątem rodzaju upraw i grupy roślin niepożądanych. Środki ochrony (o podobnym sposobie działania, ale innej substancji aktywnej) zaleca się stosować naprzemiennie. Zwiększa to skuteczność zabiegów. W uprawie rolniczej szczególnie narażone na…

Fungicydy stosuje się na szeroką grupę chorób porażających różne odmiany roślin. Jakie zastosowanie mają te środki w nowoczesnym rolnictwie? Otóż, standardowo stosuje się je w charakterze efektywnego środka na takie przypadłości upraw, jak mączniaki, szarą pleśń czy plamistości liści. Do grona bardziej „wyspecjalizowanych” chorób, które również zwalcza się fungicydami, należą między innymi: rizoktonioza ziemniaka, rizoktonioza traw, a także askochytoza grochu. Rizoktonioza jest patogenem atakującym rośliny już od samego początku ich wzrostu. Stanowi duże zagrożenie dla kiełkujących siewek. O czym warto pamiętać? Szczególne znaczenie ma wykonywanie zabiegów ochronnych w uprawach zbożowych. Fungicydy w jęczmieniu ozimym czy fungicydy w pszenicy to absolutna podstawa. Niezbędna ochrona pozwala na uzyskanie plonu na zadowalającym poziomie.Fungicyd chroni wielkość plonuDla gospodarstwa ma to kolosalne znaczenie – przede wszystkim finansowe. Choroby grzybowe w zbożach mogą spowodować gigantyczne straty plonu…

Jednym z największych problemów występujących w towarowej uprawie roślin są atakujące je choroby. By nie dopuścić do strat w plonie, stosuje się różnego rodzaju środki ochrony roślin, w tym zapewniające długotrwałą ochronę fungicydy systemiczne (układowe). Jednak by ich używanie przyniosło wymierne rezultaty, należy zwrócić uwagę na kilka aspektów. Jak działają fungicydy systemiczne? Co dokładnie „daje” działanie wgłębne i systemiczne? Fungicyd systemiczny – jak działa? Czym różni się od innych preparatów grzybobójczych? Fungicydy o działaniu systemicznym to preparaty, których substancja czynna wnika do wnętrza rośliny przez skórkę i w zależności od miejsca pobrania rozprzestrzenia się przez wiązki przewodzące rośliny: poprzez wiązki łyka z części nadziemnych do korzeni i przez ksylem z korzeni do pędów i liści, także tych dopiero się formujących. W nich powodują zaburzenia rozwoju patogenów, dzięki czemu blokują rozwój procesu chorobowego. Środki systemiczne lepiej sprawdzają się w…