You are here

Fungicydy systemiczne – na co zwrócić uwagę podczas ich stosowania?

Fungicydy
04.12.2020

Jednym z największych problemów występujących w towarowej uprawie roślin są atakujące je choroby. By nie dopuścić do strat w plonie, stosuje się różnego rodzaju środki ochrony roślin, w tym zapewniające długotrwałą ochronę fungicydy systemiczne. Jednak by ich używanie przyniosło wymierne rezultaty, należy zwrócić uwagę na kilka aspektów.

Jak działają fungicydy systemiczne?

To preparaty, których substancja czynna wnika do wnętrza rośliny przez skórkę i w zależności od miejsca pobrania rozprzestrzenia się przez wiązki przewodzące rośliny: poprzez wiązki łyka z części nadziemnych do korzeni i przez ksylem z korzeni do pędów i liści, także tych dopiero się formujących. W nich powodują zaburzenia rozwoju patogenów, dzięki czemu blokują rozwój procesu chorobowego.
Z użytkowego punktu widzenia zaletą środków systemicznych jest ich długi czas działania w tkankach roślin, wynoszący nawet kilka tygodni. Fungicydy systemiczne szczególnie dobrze chronią młode części rośliny w okresie ich intensywnego wzrostu. Stosowane są one zazwyczaj jako składnik zapraw nasiennych oraz do pierwszych zabiegów fungicydowych w uprawach zbóż. Fungicydy systemiczne są chętnie stosowane w ogrodnictwie: w sadach, jagodnikach oraz warzywnikach, a nierzadko w uprawach roślin ozdobnych.

Czego trzeba się wystrzegać przy pracy z fungicydami systemicznymi?

Przy stosowaniu preparatów systemicznych konieczne jest staranne planowanie zabiegów i pilnowanie, by do wykonywania operacji wykorzystywać substancje czynne należące do różnych grup chemicznych, o różnych mechanizmach działania. Same zabiegi nie mogą być wykonywane zbyt często. Ignorowanie tych zaleceń może doprowadzić do powstania odporności na określone substancje czynne u patogenów. Warto też ograniczyć stosowanie tych fungicydów systemicznych, które należą do grupy wysokiego ryzyka wywołania odporności.
Tak jak w przypadku innych środków ochrony roślin, także fungicydy systemiczne muszą być przechowywane w odpowiednich warunkach, chronione zarówno przed mrozem, jak i zbyt wysoką temperaturą.

Jakie zagrożenia związane są ze stosowaniem fungicydów systemicznych?

Sposób działania fungicydów chemicznych związany jest z ich długim czasem utrzymywania się w tkankach roślinnych. Stanowi to jedno z zagrożeń wynikających z ich stosowania, wiążące się zazwyczaj z nieprzestrzeganiem okresów karencji, kiedy to substancje aktywne pozostają w tkankach przeznaczonych do spożycia roślin, które zostały zbyt wcześnie zebrane. Resztki środków ochronnych mogą pozostać w plonach nawet po upływie nominalnego okresu karencji danego preparatu.
Niewłaściwy przebieg degradacji substancji aktywnych nierzadko ma też miejsce w czasie wystąpienia nietypowych warunków pogodowych. Uważa się, że fungicydy systemiczne stanowią także zagrożenie dla środowiska naturalnego czy dla pszczół. Jednakże również ono wynika zazwyczaj z błędów w czasie użytkowania: oprysków w czasie oblotu pszczół czy wykonywania zabiegów w pobliżu zbiorników wodnych.