Pszenica ozima

Odmiany pszenicy ozimej

Środki ochrony roślin w uprawie pszenicy ozimej

Pszenica ozima jest najważniejszym pod względem gospodarczym zbożem w kraju. W 2014 powierzchnia jej uprawy w Polsce wynosiła ponad 2.235 mln ha, zaś zbiory - przy średnich plonach powyżej 5 t/ha – przekroczyły 10 mln t.

Oprócz największego areału uprawy oraz zbiorów pszenica ozima wyróżnia się spośród zbóż również największą intensywnością produkcji przejawiającą się wysokim nawożeniem, zaawansowaną ochroną roślin oraz doborem do uprawy odmian uwzględniających różne wymagania odnośnie warunków uprawy oraz przeznaczenia zbioru.

Więcej chevron_right

Pszenica ozima

Pszenica ozima należy do najważniejszych roślin użytkowych uprawianych w Polsce. Jak pokazują dane statystyczne z ubiegłych lat, udział pszenicy ozimej w rocznych zasiewach rośnie, a wraz z nim wzrasta zapotrzebowanie na dobrej jakości odmiany pszenicy ozimej. Takie właśnie odmiany pszenicy oferuje firma Syngenta. Dzielą się one na trzy kategorie: pszenica jakościowa, pszenica chlebowa oraz pszenica elitarna. Charakteryzują się one wysokimi parametrami jakościowymi, dzięki czemu cieszą się dużą popularnością wśród rolników. Jednocześnie jest to jedno z najbardziej wymagających zbóż. Jak uzyskać maksymalny plon?

Pszenica ozima – najważniejsze wymagania

Odmiany pszenicy ozimej firmy Syngenta cechują się odpornością na wyleganie i zdrowotnością. Różnią się nieco terminami siewu i czasem rozwoju, dzięki czemu rolnicy i agrotechnicy mogą dobrać odpowiednią odmianę pszenicy, najlepiej nadającą się do uprawy na danym obszarze Polski, dostosowaną do długości okresu wegetacyjnego i średnich temperatur. Właściwości poszczególnych odmian pszenicy ozimej określają ich przeznaczenie i największą przydatność w sektorze produkcji. Do utworzenia odmian o wysokim potencjale plonowania przyczynił się sztab specjalistów, a jakość tych odmian była sprawdzana nawet z najbardziej ekstremalnych warunkach. Wszystko po to, by zmaksymalizować produktywność i zwiększyć opłacalność uprawy pszenicy ozimej.

Pszenica ozima ma duże wymagania glebowe. Zaleca się ją uprawiać na podłożach kompleksu pszennego, bardzo dobrego i dobrego, klasy bonitacyjnej od I do III b. W gorszych typach gleb słabiej plonuje lub może być bardziej narażona na mróz. Słabsze podłoża wymagają intensywnego, a przy tym zrównoważanego nawożenia. Gatunek potrzebuje dużo azotu. Optymalne pH oscyluje w granicach 5,5-7,5. Uprawa pszenicy ozimej zwykle poprzedzona jest wykonaniem analizy gleby. Dobrym przedplonem są rośliny bobowate oraz rzepak. Pszenicy nie powinno się uprawiać w monokulturze, a także nie wolno siać jej po innych zbożach. Brak przerw w uprawie zwiększa ryzyko wystąpienia chorób i szkodników.

Uprawa pszenicy ozimej – siew

Termin siewu zależy od rejonu. Przyjmuje się, że na północnym wschodzie pszenica ozima powinna być wysiewana w okolicach 16 września, na południowym zachodzie do 16 października. Jednakże gatunek wyróżnia się elastycznością terminu siewu w porównaniu z innymi zbożami ozimymi. Kluczowe jest, aby zboże weszło w okres zimowego spoczynku w fazie krzewienia [BBCH 24-25], z dobrze uformowanym systemem korzeniowym. Silnie krzewiące się odmiany pszenicy ozimej wysiewa się w ilości 100-140kg/ha, średnio krzewiące 140-190kg/ha, a słabo krzewiące 180-230kg/ha. Prawidłowa głębokość siewu wynosi od 2 do 4cm.

Pszenica ozima – najważniejsze zabiegi pielęgnacyjne

Jednym z najważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych, które mają bezpośredni wpływ na plon jest nawożenie. Dostosowuje się je do zasobności gleby (na podstawie analizy). Szacuje się, że do wyprodukowania 1t ziarniaków potrzeba średnio 22-30kg azotu, 22kg potasu, 12kg fosforu, 6kg tlenku wapnia i 6kg tlenku magnezu. Gatunek jest szczególnie wrażliwy na niedobór potasu i fosforu. Oba typy nawozów stosuje się przedsiewnie, bez podziału dawek. Za to azot najczęściej wprowadza się na raty – pierwszą dawkę wczesną wiosną, drugą w fazie strzelania w źdźbło, trzecią w czasie kłoszenia. Ostatni zabieg wpływa na zwiększenie zawartości białka w ziarnie. Uprawa pszenicy ozimej nie powinna ograniczać się do aplikacji nawozów z makroelementami. Najważniejsze mikroelementy to mangan, cynk i miedź. Zaleca się dostarczać je roślinom dolistnie. Dodatkowo pszenicę ozimą warto nawozić dolistnie fosforem w fazie nalewania ziarna. Plantacje pod pszenicę są z reguły regularnie wapnowane. Zabieg powinno się wykonywać jesienią – przedsiewnie, gdyż nie można tego łączyć z innym nawożeniem. Popularnym rozwiązaniem jest m.in. stosowanie wapna węglanowo-magnezowego. Pszenica ozima słabo „broni się” przed zachwaszczeniem. Dlatego pierwsze zabiegi wykonuje się jeszcze jesienią. W słabo rozkrzewionych i słabo przezimowanych plantacjach warto wykonać wiosenne bronowanie. Ponadto zaleca się stosowanie preparatów przeciwko wyleganiu oraz regulatorów wzrostu.

Choroby i szkodniki pszenicy ozimej

Pszenica ozima jest narażona na różnorodne choroby, które pośrednio lub bezpośrednio powodują straty w plonie. Do najgroźniejszych zalicza się brunatną plamistość liści, fuzariozę kłosów, mączniaka prawdziwego, rdzę brunatną, rdzę żółtą, septoriozę paskowaną liści, septoriozę plew, a także łamliwość podstawy źdźbła. Patogeny wywołujące powyższe choroby mogą ograniczać plonowanie nawet o 1/3. Ze szkodników należy przede wszystkim zwalczać mszyce, szczypionkę zbożową, szczypionkę błękitek oraz pryszczarka zbożowego. No najważniejszych profilaktycznych działań przeciw agrofagom zalicza się stosowanie płodozmianu, zaprawianie nasion, wybór optymalnych odmian i terminu siewu, a także prawidłowe wykonywanie zabiegów agrotechnicznych. Wspomaganie jej specjalnie skomponowanymi nowoczesnymi środkami ochronny, takimi jak fungicydy, czyli środki grzybobójcze, herbicydy czy środki chroniące przed szkodnikami, znacznie procentuje w plonach.

Uprawa pszenicy ozimej może być wysoko opłacalna, ale wymaga pewnych inwestycji i pracy. W tym przypadku nie opłaca się oszczędzać, a tym bardziej bagatelizować pojawiających się problemów.