Rzepak - praktyczne informacje i porady dla rolników

Rzepak ozimy to jedna z najważniejszych roślin uprawianych w Polsce, o znacznie większym areale uprawy w porównaniu z formą jarą. W związku z tym na rynku dostępne są różnorodne odmiany rzepaku, różniące się wieloma cechami i parametrami. Czym powinien być uwarunkowany dobór nasion rzepaku? Na co zwracać największą uwagę?1. Populacyjne i mieszańcowe odmiany rzepaku ozimegoZarówno odmiany populacyjne, jak i odmiany mieszańcowe, mają swoje zalety oraz mankamenty. Nasiona rzepaku populacyjnego (nazywanego również liniowym) są tańsze od odmian hybrydowych. Siew rzepaku ozimego jest bardziej elastyczny, gdyż cechuje je duża tolerancja na przyśpieszone terminy. Lepiej sprawdzają się na słabszych stanowiskach i w mniej intensywnej uprawie. Dają stabilne plony, ale plonowanie ogółem jest niższe. Wysoki plon natomiast zapewniają mieszańcowe nasiona rzepaku. Poza wysokim potencjałem plonowania ich niekwestionowaną zaletą jest radzenie sobie w mniej żyznych i wilgotnych glebach (mają silniejszy system korzeniowy), a…

Chwasty w rzepaku ozimym mogą doprowadzić do znacznych strat w plonowaniu, a w dodatku nie jest to jedyny problem. Duże znaczenie mają samosiewy zbóż, które są silną konkurencją. Dlatego konieczne jest odchwaszczanie rzepaku jesienią (formy ozimej), a czasem zabiegi ponawia się wiosną. Jak likwidować chwasty na plantacjach rzepaku? Jakie gatunki są największym zagrożeniem? Chwasty jednoliścienne a chwasty dwuliścienne - co zagraża uprawom rzepaku? Zarówno samosiewy zbóż, jak i chwasty, są silną konkurencją dla upraw rzepaku ozimego i jarego. Ograniczają dostępność wody, składników pokarmowych, światła, a przy tym zabierają przestrzeń. W rezultacie prowadzi to do obniżenia plonu. Niektóre chwasty, tj. te należące do rodziny kapustowatych, zwiększają ryzyko wystąpienia chorób i szkodników rzepaku. Przykłady to tobołki polne, tasznik pospolity, stulicha psia i rzeżucha łąkowa. Nasilone występowanie tasznika pospolitego czy innych gatunków może zwiększyć ryzyko m.in. porażenia czernią krzyżowych. …

Odpowiednio dobrany termin siewu rzepaku umożliwia utworzenie silnego systemu korzeniowego i zdrowej rozety. Zależy to m.in. od wczesności odmiany, rejonu Polski, a także warunków pogodowych. Kiedy sieje się rzepak? Jakie odmiany rzepaku warto wybierać? Termin siewu rzepaku – jak go zoptymalizować? Optymalny termin siewu rzepaku zależy od kilku czynników, z czego największe znaczenie mają uwarunkowania klimatyczne (rejon kraju), a także przebieg pogody. Przyjęło się, że termin siewu rzepaku ozimego przypada pomiędzy 15. a 25. sierpnia. W północno-wschodniej części Polski sieje się wcześniej ( w okolicach 1 dekady sierpnia). Należy unikać zbyt wczesnego wysiewu, gdyż rośliny tworzą wtedy dużo biomasy i są bardziej zagrożone ujemnymi temperaturami. Jednocześnie nadmiernie późny siew sprawia, że rośliny są słabo (rozwinięta), co negatywnie wpływa na plon. Co jeszcze warto wiedzieć w temacie siewu rzepaku? W przypadku opóźnionego siewu (np. z przyczyn niezależnych, np. pogody) zaleca się zwiększyć…

Zabieg fungicydowy w okresie kwitnienia rzepaku jest kluczowy w ochronie plantacji przed zgnilizną twardzikową, czernią krzyżowych oraz szarą pleśnią. To konieczność, w przeciwnym wypadku dochodzi do przyspieszonego dojrzewania, przedwczesnego otwierania się łuszczyn, osypywania nasion i tym samym znacznych strat w plonie. W jakim celu wykonywać zabieg „na płatek” w rzepaku? Okres kwitnienia jest w przypadku rzepaku newralgiczny, gdyż bardzo często dochodzi wtedy do infekcji patogenami. Opadające płatki nie tylko trafiają na ziemię, ale pozostają w rozwidleniach łodyg czy u nasady liści. Stają się tym samym pożywką dla grzybów. Grzybnia z przylepionego płatka przerasta przez tkanki roślinne. Dlatego w miejscach „przyklejenia” opadłych płatków pojawiają się pierwsze symptomy choroby. Porażeniom sprzyja także wilgotna pogoda i uszkodzenia mechaniczne tkanek roślinnych. Rzepak, zależnie od warunków pogodowych, kwitnie 3 do 6 tygodni. To długi okres, podczas którego trzeba zadbać o skuteczną ochronę…

Chowacze to groźna grupa chrząszczy, która żeruje na różnorodnych uprawach roślin kapustowatych. Szczególnie duże straty powoduje w rzepaku ozimym. Pojawiają się wcześnie, niektóre gatunki już na przedwiośniu. Niezwalczane znacząco obniżają plon. Jak wygląda profilaktyka i zwalczanie chowacza? Jakie insektycydy stosować?Chowacz brukwiaczek i chowacz czterozębny – groźne gatunki chowaczyNajwiększe spustoszenie na plantacjach rzepaku powodują dwa gatunki chowaczy: brukwiaczek i czterozębny. Oba gatunki różnią się nieco wyglądem i „zachowaniem”.Chowacz brukwiaczek ma szarawe ciało o długości 3,2-4 mm. Pojawia się na rzepaku już na przedwiośniu, gdy panują temperatury w zakresie 5-7°C (często pod koniec lutego i na początku marca). Żeruje na łodygach, powodując 1-milimetrowe rany. Z początku miejsca ukłuć są śluzowate, z czasem przerastają białą otoczką. Uszkodzone łodygi pękają, a rośliny są bardziej narażone na wystąpienie chorób i ataki innych szkodników. W dodatku rzepak przedwcześnie dojrzewa. Konsekwencją…

Słodyszek rzepakowy to jeden z najgroźniejszych szkodników rzepaku, rzepiku, gorczycy i warzyw kapustnych. Żeruje na pąkach kwiatowych i zalążkach owocostanów. Może doprowadzić do strat w wysokości 80% plonu. Jak wygląda skuteczne zwalczanie słodyszka? Jakie rozwiązania insektycydowe stosować? Słodyszek rzepakowy – poznaj swego wroga! Słodyszek rzepakowy to niewielki chrząszcz osiągający do 2,5 mm długości. Ma czarne, metaliczne, błyszczące ciało z granatowym lub ciemnozielonym połyskiem. Posiada trzyczłonowe czułki zakończone buławkami. Larwy są białe, z 2-3 ciemnymi plamkami na grzebiecie. Dorastają do 4 mm długości. Chrząszcze zimują – w ściółce, na miedzach, w rowach i na skrajach lasu. Owad żeruje na licznych przedstawicielach rodziny kapustnych, ale największe znaczenie gospodarcze dotyczy upraw rzepaku ozimego. Co ciekawe, w tym wypadku to nie larwy, lecz owad dorosły jest szkodliwym stadium. Szkodliwość słodyszka rzepakowego Naloty szkodnika na rzepaku najczęściej rozpoczynają się w marcu…

By rzepak dobrze przezimował, konieczne jest zapewnienie mu dobrych warunków wzrostu w okresie jesiennym – tak, żeby silne i dobrze zaopatrzone w substancje zapasowe rośliny były gotowe na przetrwanie niskich temperatur i przesuszających zimowych wiatrów. Poniżej podpowiemy, co zrobić, by plantacja przetrzymała zimę w dobrej kondycji. Gleba to fundamentBy rzepak prawidłowo wykiełkował i dobrze wzrastał, konieczne jest właściwe przygotowanie pola do zabiegu. Na polach, na których pozostawiono słomę po przedplonie, jakim były zboża, koniecznie trzeba przyspieszyć jej mineralizację, stosując mocznik w dawce około 100 kg/ha lub zastosować dedykowane preparaty mikrobiologiczne do rozkładu słomy. Pozostawiona słoma może spowolnić wschody, a ponadto utrudniać podsiąkanie wody do młodych roślin. Stosowanie nawozów warto poprzedzić analizą składu mineralnego gleby, której wyniki pomogą w dobraniu odpowiednich dawek poszczególnych nawozów. W szczególności dotyczy to fosforu i potasu, które trzeba wysiać…

Oferta odmian rzepaku ozimego jest obecnie bardzo szeroka. Często już u progu żniw rolnicy zastanawiają się, jaką odmianę rzepaku będą mogli wysiać po ich zakończeniu, by uzyskać dobre plony w następnym sezonie. Pobieżnie uzyskane informacje na temat poszczególnych odmian dodatkowo utrudniają wybór. Dlatego warto wiedzieć, czym kierować się przy zakupie najlepszej odmiany rzepaku ozimego. Od czego zacząć wybór odmiany? Zazwyczaj pierwszym elementem, na jaki zwraca się uwagę, jest wysokość plonu, jaki dana odmiana może wydać. Jednak na plonowanie, oprócz potencjału genetycznego danego gatunku, wpływ mają również warunki, w jakich uprawiany jest rzepak. Zaliczyć tutaj można przede wszystkim czynniki agrotechniczne i glebę oraz najbardziej niepewny element, jakim jest pogoda. By uniknąć niespodzianek związanych ze zmiennością plonowania, warto sięgnąć po te odmiany rzepaku, które mają stabilne plonowanie i będą jak najlepiej dostosowane do lokalnych warunków uprawy. Odporność na czynniki stresowe …

Czas kwitnienia rzepaku to kluczowy okres, który bezpośrednio wpływa na wysokość uzyskanych plonów. W tym czasie konieczne jest zachowanie szczególnej uwagi, ponieważ rośliny są wówczas narażone zarówno na atak chorób grzybowych, jak i szkodników, których wpływ może zniweczyć wysiłek włożony w uzyskanie wysokich i dobrej jakości plonów. Co jest groźne kiedy kwitnie rzepak?W okresie, kiedy kwitnie rzepak, szczególnie duże zagrożenie stanowi zgnilizna twardzikowa, której cykl życiowy jest ściśle powiązany z cyklem rozwojowym rzepaku. Wytwarzane w tym czasie zarodniki workowe kiełkują na płatkach kwiatów rzepaku, stanowiących bramę do infekcji pozostałych części rośliny. Rozwój choroby następuje wówczas bardzo intensywnie, co w krótkim czasie prowadzi do opanowania porażonych roślin, których tkanki są niszczone. Skutkuje to między innymi ograniczeniem przewodzenia wody, soli mineralnych i produktów fotosyntezy. W następstwie rozwijające się w łuszczynach nasiona zostają pozbawione odpowiedniej ilości…

Rzepak to najpopularniejsza w kraju roślina oleista. Jednak rokrocznie problemem są szkodniki, których zwalczanie wymaga stosowania odpowiednio dobranych środków ochrony i takiego wykonywania zabiegów, by były one jak najmniej szkodliwe dla środowiska, a w szczególności dla zapylaczy i innych, pożytecznych organizmów. Pierwsza linia obrony Przed siewem rolnicy wybierają odpowiednie dla siebie odmiany rzepaku, a koniec lata to ostatnia chwila na podjęcie tej decyzji i zakup materiału siewnego. Pierwszą linią obrony przeciwko szkodnikom atakującym siewki i młode rośliny jest zaprawianie nasion rzepaku odpowiednimi zaprawami. W ostatnich tygodniach w mediach zawrzała gorąca dyskusja na temat zapraw neonikotynoidowych do zaprawiania nasion rzepaku, których wycofanie argumentowane było m.in. troską o zapylacze. Jednakże stosowanie tego typu zapraw zostało dozwolone, tym samym producenci rzepaku mogą efektywnie chronić swoje uprawy już od samego początku. Zaprawianie nasion rzepaku chroni m.in. przed…

Wśród upraw ozimych w Polsce rzepak zajmuje bardzo ważne miejsce, a powierzchnia jego zasiewów powiększa się z roku na rok. Według szacunków GUS w 2018 roku powierzchnia upraw tej rośliny mogła wynosić nawet 800 tysięcy hektarów, a szacunkowa wielkość zasiewów pod zbiór 2019 nie została jeszcze podana. Jednak by rzepak ozimy dobrze przetrzymał zimę, konieczne jest jego odpowiednie przygotowanie do okresu spoczynku, a jeden z takich zabiegów polega na jego skracaniu. Korzyści wynikające z zabiegu, jakim jest skracanie rzepaku, są różnorakie, ale wszystkie prowadzą do jednego celu: uzyskania plonu wysokiego i dobrej jakości. Poniżej wypunktujemy zalety tego zabiegu. 1. Wzmocnienie roślin Skracanie rzepaku stymuluje wczesne wykształcanie silnej rozety liściowej i ograniczenie wzrostu pędu głównego. Z kolei w systemie korzeniowym następuje formowanie dużej liczby nowych korzeni, które są grubsze i dłuższe niż u roślin nieskracanych. Dobrze wykształcony i silny system korzeniowy rzepaku zapewnia…

Rzepak to jeden z najpopularniejszych gatunków uprawianych w Polsce, zwłaszcza rzepak ozimy. Jednak by uzyskać stabilny wzrost młodych roślin oraz wyrównane dojrzewanie nasion w następnym sezonie, konieczne jest prawidłowe przygotowanie gleby do uprawy i przeprowadzenie wszystkich niezbędnych zabiegów agrotechnicznych w odpowiednich fazach wzrostu. Jednym z takich zabiegów jest skracanie rzepaku, które ma kluczowe znaczenie dla równomiernego dojrzewania nasion. Przyczyny nierównomiernego dojrzewania łuszczyn Na nierównomierne dojrzewanie nasion rzepaku istotny wpływ ma przede wszystkim zmienność glebowa pola i nieuregulowane stosunki wodno-powietrzne gleby. Nierównomiernym dojrzewaniem nasion charakteryzują się także rośliny rzepaków ozimych, których korzeń palowy uległ częściowemu przemarznięciu w czasie zimy. Zazwyczaj uprawiany, nieregulowany rzepak ma często długą, wiotką łodygę i wysoko osadzone dolne rozgałęzienia pędu. Kwiaty na roślinach wykształcają się wtedy stopniowo, co skutkuje…