You are here

Pszenica ozima – pięć rzeczy, które powinieneś o niej wiedzieć

Pszenica ozima
06.02.2020

Pszenica ozima to jedna z najważniejszych roślin uprawnych w Polsce. Mnogość odmian pozwala na wybór gatunku optymalnego dla potrzeb każdego rolnika. Jednak by uprawa przynosiła realne zyski, warto poznać wymagania tego zboża i warunki jego prawidłowej uprawy. Poniżej przestawimy najważniejsze z nich.

Pięć rzeczy o pszenicy ozimej

1. Wymagania glebowe

Pszenica ozima to jeden z najbardziej wymagających pod tym względem gatunków zbóż, jednak ma sporą tolerancję na jakość gleby. Najlepsze plony osiąga się na zasobnych w próchnicę i zdolnych do akumulacji wody podłożach. Są to gleby kompleksu pszennego, bardzo dobrego i dobrego, klasy bonitacyjnej od I do III b. Pszenicę tę można oczywiście wysiewać na gorszych glebach, należących do kompleksu żytniego bardzo dobrego, pszennego górskiego, zbożowego górskiego oraz zbożowo-pastewnego mocnego, jednak wiąże się to z koniecznością pogodzenia się z niższymi plonami lub prowadzenia dodatkowych zabiegów agrotechnicznych. Ważnym elementem, na który trzeba w takiej sytuacji zwrócić uwagę jest odpowiednie nawożenie pszenicy. Na gorszych glebach będzie musiało być wyższe.

2. Przedplony

Przedplony mają duże znaczenie w powodzeniu uprawy i mogą uzupełniać nawożenie pszenicy ozimej. Najlepsze są rośliny bobowate drobno- i grubonasienne oraz rzepak. Dobrym przedplonem będą też buraki cukrowe i ziemniaki, należy jednak pamiętać o tym, by pomiędzy ich zbiorem a wysiewem pszenicy minął odpowiedni czas – w przeciwnym razie przesuszona gleba będzie ograniczać kiełkowanie nasion po wysiewie, a nawożenie pszenicy nie będzie efektywne. Pszenicy nie należy uprawiać po innych zbożach, ponieważ zwiększa to ryzyko porażenia roślin przez mikroorganizmy patogeniczne, wywołujące m.in. choroby podstawy źdźbła. Jeśli jednak zaistnieje konieczność uprawy pszenicy po zbożach, czy nawet w monokulturze, warto sięgnąć po odmiany wyhodowane specjalnie do upraw monokulturowych. Będą one zazwyczaj tolerancyjne lub wręcz odporne na wpływ patogenów zimujących na resztkach pożniwnych. Nawożenie pszenicy należy uzupełnić zabiegami z użyciem preparatów mikrobiologicznych, przyspieszających rozkład resztek pożniwnych i przyczyniających się do poprawy kondycji gleby.

3. Odczyn gleby

Pszenica ozima najlepiej rośnie w glebach o odczynie pH 5,5 – 7,5. Jeżeli gleba charakteryzuje się niższym pH niż 5,5, zachodzi konieczność wapnowania podłoża. Zabieg ten najlepiej wykonać jesienią – powinien jednak poprzedzać nawożenie pszenicy fosforem o co najmniej 6 tygodni, by uniknąć jego blokowania. W zależności od rodzaju gleby, można zastosować wapno palone (na glebach ciężkich) lub węglanowe (na glebach lekkich). Dobre wyniki daje też nawożenie pszenicy dolomitem, który dodatkowo uzupełnia pulę magnezu dostępnego dla roślin. Na glebach uboższych w próchnicę glebową warto użyć wapna wzbogaconego kwasami humusowymi.

4. Nawożenie

Nawożenie pszenicy ma kluczowe znaczenie w uzyskaniu wysokiej jakości plonu. Pszenica ma ograniczoną zdolność adaptacyjną do słabego zaopatrzenia w składniki mineralne, szczególnie w azot. Prawidłowe nawożenie pszenicy wpływa korzystnie na takie elementy wzrostu rośliny jak: formowanie pędów i korzeni, intensywność wymiany gazowej i fotosyntezy, rozwój kłosów czy liczbę ziaren w kłosie. Przed rozpoczęciem uprawy pszenicy warto wykonać analizę gleby pod kątem zawartości najważniejszych składników mineralnych, makro- i mikroelementów oraz odczynu gleby. Znając ich zawartość, łatwiej będzie zaplanować nawożenie pszenicy tak, by nie doprowadzić z jednej strony do pojawienia się objawów niedoborów, a z drugiej do szkodliwego przenawożenia gleby.

Samo nawożenie pszenicy najlepiej wykonywać gdy minimalne dobowe temperatury będą wyższe niż 8 stopni Celsjusza. W niższych pobieranie składników mineralnych przez rośliny jest słabe i w przypadku rozpuszczalnych nawozów mineralnych może skutkować ich stratami.

5. Odmiana

Czym kierować się przy wyborze odmiany pszenicy? Przede wszystkim warto zwrócić uwagę na czynniki, które będą miały wpływ na wielkość przyszłego plonu. Są to m.in.:

  • Termin siewu,
  • region uprawy,
  • odporność na uprawę w monokulturze,
  • zimotrwałość odmiany,
  • podatność na choroby grzybowe.

Znajomość tych elementów pozwoli na wybranie najlepszej do posiadanych warunków polowych odmiany i uzyskanie plonu nawet gdy warunki wzrostu się pogorszą. Oczywiście, nie pomoże to, kiedy wystąpi silna susza rolnicza, ale pozwoli na ograniczenie strat, które mogą wystąpić w jej wyniku.

Sukces w uprawie pszenicy zależy od wielu czynników, z których na większość możemy mieć wpływ. Tym, co pozostaje poza zasięgiem ludzkiej kontroli jest pogoda, której negatywne skutki można jednak łagodzić, stosując odpowiednią agrotechnikę i dobór poszczególnych odmian.

Brak głosów