Słodyszek rzepakowy

Meligethes aeneus F.

Szkodnik, rośliny żywicielskie

Chrząszcz wielkości od 1,5 do 2,5 mm, podłużnie owalny, czarny z mieniącym się na zielono i niebieskawo grzbietem. Larwa długości od 3,5 do 4 mm, mają ciało pokryte rzadkimi włoskami, czarnobrązowa głowa, 3 krótkie czarnobrązowe pary odnóży tułowiowych, szarobiała, na górnej stronie 2-3 ciemne plamy na każdym segmencie ciała. Roślinami żywicielskimi są, poza rzepakiem i rzepikiem, liczne inne gatunki roślin krzyżowych jak: rzodkiew oleista, kapusta czarna, gorczyca jasna, pędy nasienne kapusty, rzepy ścierniskowej, brukwi, rzodkwi, rzodkiewki, a także dziko rosnące jak: gorczyca polna i rzodkiew świrzepa.

Opis uszkodzeń, możliwość popełnienia błędu

Położenie nadgryzionych i wygryzionych paków jest (pośród wszystkich zdrowych) nieregularne. Chrząszcz przegryza pąki, aby dostać się do pyłku kwiatowego. Uszkodzone pąki żółkną, usychają, a następnie odpadają, pozostają jedynie szypułki kwiatowe. Skutkiem tego są nieregularne kwiatostany względnie też nieregularnie rozłożone łuszczyny. Istnieje możliwość pomyłki z objawem cylindrosporiozy na łuszczynach (podczas silnego uszkodzenia występują krótkie ogonki łuszczyn), ze szkodami wyrządzanymi przez późne przymrozki (górna część łuszczyn usycha i karłowacieje) oraz ze szkodami spowodowanymi przez suszę (brak wszystkich kwiatów w określonym miejscu kwiatostanu. W przypadku braku wody ma miejsce przedwczesne jednolite opadanie paków - szypułki mają ostre zakończenie.

Biologia

Chrząszcz zimuje pod pokrywą lici, darni itp. W temperaturze gleby około 10°C opuszcza miejsce zimowego spoczynku i przelatuje na pola rzepaku, wówczas, gdy temperatura powietrza osiągnie od 15°C wzwyż. Tam wgryza się w pąki kwiatowe i pewną ich część całkowicie wydrąża. Jaja składa do wnętrza pąków. Larwy odżywiają się przeważnie pyłkiem kwiatowym, nie wyrządzając większych szkód. Później larwa wędruje do gleby i przepoczwarcza się. Pod koniec sierpnia młode chrząszcze przelatuj na miejsce zimowego spoczynku. Słodyszek rzepakowy ma tylko jedno pokolenie w roku.

Znaczenie gospodarcze

Znaczne straty są rejestrowane w przypadku wczesnego pojawienia się szkodnika i wolnego rozwoju rzepaku przed kwitnieniem. Rzepak jary ulega większym uszkodzeniom niż rzepak ozimy, przy czym ten ostatni potrafi wcześnie powstałe straty częściowo rekompensować. Powstają luki pośród łuszczyn.