Aktualności

CELBOWO

Naczynia żółte w miejscowości Celbowo w sezonie wegetacyjnym ziemniaków nasiennych 2007 wystawiono na plantacji 18 maja. Wytypowano dwa pola o różnym terminie sadzenia bulw, na których wystawiono po jednym naczyniu. Pierwszych oznaczeń mszyc dokonano 25 maja. W tym terminie na polu nr 1 ziemniaki były w początkowym okresie wschodów, na drugim zaś jeszcze przed wschodami. Już w czasie pierwszych odłowów oznaczono liczne, jak na tę porę roku, mszyce (rys. 1 i 2). Dominowały mszyce nie związane pokarmowo z ziemniakiem, głównie czeremchowo-zbożowa i kompleks mszycy burakowej. Należy pamiętać, że wymienione gatunki mszyc mimo, że nie żerują na ziemniaku mogą przenosić wirusy nietrwałe tej rośliny (PVY, PVM, PVS). Pojawiły się też pierwsze, pojedyncze okazy, mszyc ziemniaczanych tj. kruszynowo-ziemniaczana i szakłakowo-ziemniaczana. Zatem już w okresie wschodów istniało zagrożenie przenoszenia wirusów ziemniaka przez migrujące z gospodarzy zimowych na letnich mszyce.

To niebezpieczeństwo było szczególnie duże z uwagi na wiek roślin. Młode rośliny są bowiem bardzo podatne na infekcje wirusowe. W okresie od początku czerwca do końca drugiej dekady tego miesiąca nastąpiło niewielkie załamanie się liczebności odławianych mszyc. Spośród mszyc nie ziemniaczanych nadal dominowała mszyca czeremchowo-zbożowa i kompleks mszycy burakowej. Pod koniec omawianego okresu oznaczono pierwsze, dosyć liczne osobniki mszycy brzoskwiniowej, najważniejszego przenosiciela wirusów nietrwałych i trwałych ziemniaka. Jej nalot rozpoczął się, kiedy na polu nr 1 rośliny były w fazie pąków kwiatowych. Maksymalna liczebność wszystkich mszyc na polu nr 1 miała miejsce na przełomie czerwca i lipca. W dniu 4 lipca, kiedy rośliny były w fazie pełni kwitnienia do naczyń naleciało 170 mszyc reprezentujących 17 gatunków. Liczne były też mszyce ziemniaczane (24 szt.), szczególnie zaś mszyca brzoskwiniowa. Spośród mszyc nie związanych pokarmowo z ziemniakiem dominowały gatunki mogące przenosić wirusy nietrwałe tej rośliny tj. mszyca porzeczkowo-mleczowa i kompleks mszycy burakowej. Również na polu nr 2, w tym terminie, odłowiono dużo mszyc (120 szt.), w tym 15 ziemniaczanych. Rośliny na tym polu były młodsze, gdyż dopiero pojedyncze z nich zaczęły rozwijać pierwsze kwiaty. Tak duża liczba odłowionych mszyc i wciąż wczesna faza rozwojowa roślin decydowały na obu polach o dużym zagrożeniu mszyc jako przenosicieli wirusów ziemniaka na przełomie czerwca i lipca. Niskie temperatury i opady deszczu pod koniec pierwszej dekady lipca spowodowały silne załamanie się populacji mszyc. To załamanie dotyczyło zarówno liczby odławianych gatunków jak i liczby przedstawicieli poszczególnych gatunków. Ponowny wzrost liczby mszyc w naczyniach nastąpił w połowie lipca. Na obu polach daje się zauważyć bardzo liczny nalot mszyc ziemniaczanych, które stanowiły prawie połowę wszystkich odłowionych osobników. Mszyce te reprezentowane były przez trzy najważniejsze gatunki tj. mszycę brzoskwiniową, szakłakowo-ziemniaczaną i kruszynowo-ziemniaczaną.

W połowie trzeciej dekady lipca mszyce w naczyniu na polu nr 1 nadal były liczne a na polu nr 2 osiągnęły swoje maksimum. W tym terminie oznaczono aż 226 mszyc. Bardzo liczne były też mszyce ziemniaczane (114 szt.), w tym mszyca szakłakowo-ziemniaczana i mszyca brzoskwiniowa. Z uwagi na bardzo dużą presję mszyc, zwłaszcza na polu nr 2, zalecono na przełomie lipca i sierpnia przeprowadzenie zabiegu zasuszania plantacji przy pomocy preparatu Reglone 200 SL.

W ciągu całego sezonu wegetacyjnego w naczyniu żółtym na polu nr 1 odłowiono i oznaczono łącznie 888 mszyc, w tym 172 mszyc ziemniaczanych. Na polu nr 2 zaś 635 mszyc, w tym 187 mogących żerować na ziemniaku.

Podsumowanie: za okres największej presji mszyc jako wektorów wirusów w stosunku do plantacji nasiennych w Celbowie należy uznać na polu nr 1 koniec maja (okres wschodów) a na obu polach przełom czerwca i lipca oraz ostatnia dekada lipca 2007 roku.

OKOLICE LĘBORKA.

W okolicach Lęborka wystawiono dwa naczynia żółte na plantacji nasiennej ziemniaków w ostatnich dniach maja 2007 roku. Pierwsze mszyce oznaczono w dniu 5 czerwca, kiedy ziemniaki były w fazie pełni wschodów. Stwierdzono nieliczne mszyce, w tym tylko dwa osobniki mszycy szakłakowo-ziemniaczanej (rys. 3). Omawiany okres był, zatem okresem małej presji mszyc jako wektorów wirusów. Nieliczne mszyce odławiały się również w drugiej dekadzie czerwca. Maksymalną liczebność tych owadów w naczyniach, podobnie jak w Celbowie, oznaczono w końcu czerwca i na początku lipca. Rośliny w tym terminie osiągnęły wysokość około 50 cm. W dniu 27 czerwca do 2 żółtych naczyń naleciały 92 mszyce, należące do 17 gatunków. Spośród mszyc nie żerujących na ziemniaku dominował kompleks mszycy burakowej. Mszyce tego kompleksu są wektorami wirusów nietrwałych ziemniaka. W omawianym terminie oznaczono również 10 mszyc ziemniaczanych. Najliczniejszymi były mszyca szakłakowo-ziemniaczana i mszyca brzoskwiniowa. Liczne mszyce odłowiono również na początku lipca. Pośród nich była taka sama, jak w poprzedniej analizie, ilość mszyc ziemniaczanych. Tym razem zdecydowanym dominantem okazała się mszyca brzoskwiniowa. Z uwagi na wzrost liczby nalatujących mszyc, w tym ziemniaczanych oraz na nadal wczesną fazę rozwojową roślin przełom czerwca i lipca był okresem znacznego zagrożenia ziemniaków przez mszyce jako wektory wirusów. Po okresie maksymalnych nalotów w drugiej dekadzie lipca nastąpiło znaczne załamanie się populacji omawianych owadów. Można sądzić, że przyczyną tego zjawiska był spadek temperatury i opady deszczu. Również w trzeciej dekadzie tego miesiąca i w pierwszym dniu sierpnia mszyce nadal były niezbyt liczne. Na przełomie lipca i sierpnia w populacji tych owadów odnotowano natomiast najliczniejszą, w porównaniu do całego okresu odłowów, obecność trzech podstawowych gatunków mszyc ziemniaczanych. Jednak naloty niezbyt licznych mszyc na zaawansowane w rozwoju ziemniaki nie stanowiły już większego zagrożenia dla roślin w tym okresie.

W okresie wegetacji ziemniaków nasiennych w okolicach Lęborka do dwóch naczyń żółtych odłowiono łącznie 384 mszyce, w tym 69 ziemniaczanych.

Podsumowanie: okresem największego zagrożenia mszyc jako przenosicieli wirusów ziemniaka był na plantacji w okolicach Lęborka przełom czerwca i lipca 2007 roku. Należy też stwierdzić, że presja mszyc jako wektorów wirusów na polu w okolicach Lęborka była znacznie mniejsza niż na polach w Celbowie.

Przedstawione podsumowanie zagrożenia plantacji nasiennych przez nalatujące mszyce w sezonie 2007 opracowano na podstawie tygodniowych raportów, które ukazywały się na stronie internetowej Syngenta Crop Protection.