Do Szkocji z Agriclubem

Jak to robią na Wyspach

Rolink Dzierżawca - lipiec 2009
Tekst i zdjęcia: Zbigniew Studniarski

Rolnictwo to mocny punkt niewielkiej i surowej pod względem klimatycznym Szkocji. Z przykładami gospodarowania tutejszych farmerów zapoznali się podczas wyjazdu polscy producenci rolni zrzeszeni w Agriclubie Syngenty.

Collin McGregor (drugi z prawej) nie miał czego ukrywać. Wzorcowa produkcja prowadzona jest w całym jego gospodarstwie

Sukcesy w polu zaczynają się dla wielu rolników w Grangemouth. Tu znajduje się fabryka Syngenty, w której produkowana jest azoksystrobina oraz znane naszym rolnikom: fungicyd Amistar oraz herbicyd Axial. Fabryka zatrudnia 300 osób i jest w ciągłej rozbudowie. W ciągu ostatnich 12 lat zainwestowano w zakład 225 mln funtów. Produkty wytwarzane w Grangemouth trafiają do większości krajów świata.

W procesie produkcji ogromną wagę przywiązuje się do kontroli jakości. Centralne laboratorium testuje rocznie 1400 próbek produktów końcowych oraz 9000 pobieranych podczas procesu produkcji.

Stosuje precission farming

W intensywnej uprawie prowadzonej na szkockich i angielskich farmach optymalizacja nawożenia to podstawa uzyskiwania wysokich plonów i ekonomiki produkcji. W liczącym 3350 ha gospodarstwie Collina McGregora z Coldstream Mains od 12 lat wykorzystywany jest system precission farming umożliwiający kontrolę zasobności gleb i stanu upraw, a przede wszystkim precyzyjne stosowanie nawozów, środków ochrony roślin i zabiegów uprawowych, które prowadzić można w oparciu o tor wytyczony przez GPS z dokładnością 2 cm. Poziom azotu kontrolowany jest przez system analizy intensywności wybarwienia liści.

Gospodarstwo specjalizuje się w produkcji roślinnej, a na polach dominują zboża (80 proc. powierzchni). Plony pszenicy (farmer sieje głównie odmiany ozime) przekraczają 100 dt/ha (ostatnio – 109 dt/ha), rzepaku zbiera się ok. 50 dt/ha, a popularnego w Szkocji jęczmienia browarnego – 70 dt/ha.

Neil Armstrong ocenia stan plantacji jęczmienia

Krótki okres wegetacji i częste opady wymuszają szybki zbiór ziarna i konieczność jego dosuszania. W gospodarstwie są trzy kombajny zbożowe Class. Każdy z nich w ubiegłym sezonie przepracował efektywnie 420 godzin (ok. 1000 ha na 1 kombajn). Rolnik posiada też własną bazę magazynową z możliwością dosuszania ziarna. Zatrudnia na stałe 9 osób (wliczając siebie i żonę) oraz 4 osoby sezonowo.

Gospodarstwo McGregora obrazuje postępujący w Szkocji proces koncentracji ziemi. W ciągu 20 lat farmer powiększył 300-hektarowe gospodarstwo 11-krotnie. Podkreśla, że inwestował wyłącznie środki pochodzące z gospodarstwa. Nie wyjawił stanu zadłużenia, przyznał natomiast, że ziemia w przeszłości była znacznie tańsza. Obecnie za hektar w jego rejonie trzeba zapłacić 12 tys. funtów.

Sieje pszenicę durum

Niedaleko McGregora, ale już „po angielskiej stronie” na 875 ha gospodaruje Neil Armstrong. Uprawia głównie zboża ozime i rzepak.

To nie suche wysłodki buraczane, ale pryzma zgniecionego i zmielonego papieru, który Neil Armstrong wykorzystuje do nawożenia pól.

Co ciekawe farmer ma też kilkudziesięciohektarową plantację twardej pszenicy czerwonej kanadyjskiej (durum), której plony nie przekraczają wprawdzie 50 dt/ha, czyli ok. połowy plonów pszenic zwykłych, ale za to cena, jaką uzyskuje, jest 3-krotnie wyższa. Podobnie jak McGregor uprawia też jęczmień browarny bazując na odmianach wyhodowanych przez firmę Syngenta. W odróżnieniu od wielu okolicznych farmerów wypasających na pastwiskach stada owiec, Neil Armstrong hoduje czarne bydło mięsne rasy Aberdeen Angus, dostarczające cenionej na brytyjskim rynku wołowiny. Żywiec sprzedaje po ok. 3,5 euro za kg.

Wyspiarski klimat wymusza na tutejszych farmerach konieczność przyspieszania dojrzewania zbóż i rzepaku metodami chemicznymi. To bywa kłopotliwe i powoduje wzrost kosztów.