Najlepsza opcja
Farmer 11/2002 str. 20 - 21
W uprawie jęczmienia jarego browarnego największe znaczenie ma jakość ziarna, wielkość plonu nie jest taka ważna. Ostatnio coraz częściej bada się wpływ ochrony chemicznej na plon i jego jakość. Ważna jest także opłacalność zabiegów, która zależy m.in. od doboru odpowiedniego programu ochrony w zależności od uprawianych odmian jęczmienia.
Uprawa jęczmienia browarne wymaga przestrzegania specyficznych zasad dotyczących m.in. doboru odmian, terminu siewu i nawożenia. Poza tym niezbędne jest ponoszenie dużych nakładów na zakup kwalifikacyjnego materiału do siewu odmian o wysokiej jakości browarnej. Tymczasem najmniejszy błąd popełniony podczas uprawy, np. za duża ilość wysiewu lub za wysokie dawki azotu, może spowodować, że w efekcie rolnik uzyska jęczmień nie spełniający wymagań browarów, którego nie będzie mógł sprzedać jako jęczmienia browarnego.
W jednym z doświadczeń w Zakładzie Doświadczalnym Hodowli Roślin w Bąkowie k. Kluczborka (Opolskie) badano skuteczność 3 wariantów ochrony przed chorobami grzybowymi (preparat ARTEA ™ 330 EC w dawce 0,5 I na hektar, TILT ® PLUS 400 EC 1l na hektar, AMISTAR ® 250 SC - 1 I na hektar) w kilku odmianach jęczmienia jarego przydatnych dla browarów: Brenda, Barke, Scarlett i Blask. Odmiany te mają wartość browarną dobrą do bardzo dobrej, bo określający ją wskaźnik jakości Q dla odmiany Barke wynosi 8, Brendy - 7,9, Blask - 7,7 a Scarlett - 7,45.
Fungicydy stosowano w pełni strzelania w źdźbło jęczmienia (stadium 34). Preparaty te ograniczają rozwój rynchosporiozy, plamistości siatkowej, mączniaka prawdziwego zbóż oraz rdzy karłowej i żółtej. Pozostałe środki ochrony roślin były takie same dla wszystkich wariantów doświadczeń, tzn. zaprawienie ziarna siewnego zaprawą MAXIM ® STAR 025 FS, odchwaszczanie plantacji herbicydem LINTUR ® 70 WG (0,12-0,15 kg na hektar) w pełni krzewienia jęczmienia (stadium 25) i zastosowanie stymulatora odporności Bion 50 WG zmniejszającego podatność roślin na infekcje (50 g na hektar) na początku strzelania w źdźbło (30).
Sformułowane na podstawie doświadczenia zalecenia ochrony poszczególnych odmian jęczmienia wynikają przede wszystkim z ich wrażliwości na plamistość siatkową, choroby grzybowej, która najwcześniej poraża rośliny. W przypadku odmian jęczmienia, na których choroba ta dominuje nad innymi, konieczne są 2 opryski fungicydowe. W związku z wycofaniem z rynku stymulatora odporności Bion 50 WG w bieżącym roku do zabiegu w pierwszym terminie polecany jest inny preparat grzybobójczy - TILT ® PLUS 400 EC. Jeśli natomiast porażenie jęczmienia przez choroby grzybowe jest w miarę równomierne i nie ma dominacji plamistości siatkowej, wystarczy jeden zabieg fungicydowy. Pozwala to w znacznym stopniu ograniczyć koszty ochrony przy zachowaniu w miarę wysokiej jakości ziarna, spełniającej wymagania browarów. Poprawia to wynik ekonomiczny uprawy jęczmienia. Dlatego dopasowanie programu fungicydowego (dobór preparatów, ilość i terminy zabiegów) do charakteru odmian jest teraz szczególnie ważne.
Odmiana Brenda:
potwierdza wysoki potencjał plonowania,
po zastosowaniu ochrony fungicydowej plonuje o I,5-2,5 t z hektara wyżej,
bez ochrony fungicydowej porażana jest w 25 proc. przez choroby grzybowe z przewagą plamistości siatkowej (ocena wykonana w połowie lipca),
najwyższe plony osiąga po wykonaniu 2 zabiegów fungicydowych,
proponowana ochrona: w pierwszym zabiegu TILT ® PLUS 400 EC ( I litr na hektar), w drugim oprysku przede wszystkim AMISTAR ® 250 SC ( 1 litr na hektar) lub w mniejszym stopniu ARTEA ™ 330 EC (0,5 I na hektar).
Odmiana Barke:
po zastosowaniu ochrony fungicydowej plonuje o 1-1,5 t z hektara wyżej, bez ochrony fungicydowej porażana jest w 25 proc. przez choroby grzybowe z przewagą plamistości siatkowej, najwyższe plony osiąga po zastosowaniu 2 zabiegów fungicydowych, proponowana ochrona: w pierwszym zabiegu TILT ® PLUS 400 EC ( l litr na hektar), w drugim zabiegu przede wszystkim ARTEA ™ 330 EC (0,5 I na hektar), a w mniejszym stopniu AMISTAR ® 250 SC (I litr na hektar). Odmiana Scarlett:
Odmiana Blask:
W innych doświadczeniach (w odmianach Barke i Madonna) stosowano dodatkowo na początku strzelania w źdźbło (stadium 30) regulator wzrostu MODDUS 250 EC (0,4 I na hektar), który, mimo że nie skracał znacznie jęczmienia, poprzez wzmacnianie źdźbła ograniczał jego wyleganie od 70 do 100 procent. Program z udziałem Amistaru ( 1 I na hektar) kosztował 352 zł na hektar, a jego zastosowanie przyniosło średni wzrost plonu o 0,82 t z hektara (o wartości 361 zł), co zapewniło zaledwie 9 zł zysku z hektara. Znacznie większy zysk zapewniło zastosowanie programu, w którym zamiast Amistaru zastosowano fungicyd TILT ® PLUS 400 EC ( 1 I na hektar). Jego koszt wyniósł 228 zł na hektar i spowodował przyrost plonu o 0,74 t z hektara (326 zł na hektar), co oznacza zysk 98 zł. Najbardziej ekonomiczny okazał się program z zastosowaniem fungicydu ARTEA ™ 330 EC (0,5 I na hektar), który kosztował 205 zł na hektar, a jego użycie zapewniło wzrost plonu ziarna o 0,73 t z hektara (321 zł), co pozwoliło uzyskać 116 zł zysku z hektara. Poza tym zastosowane w programach preparaty zwiększyły - w porównaniu do pól nie chronionych - celność ziarna o 0,7-12,8 proc., a masę 1000 ziarn o 0,8-3,6 g. |